Vượt qua thử thách sẽ có quà!

Bài viết gồm 2 phần: Phần 1: 5 lý do khiến du học Thuỵ Điển là thử tháchPhần 2: 7 món quà sinh ra từ thử thách, thể hiện hành trình Giò Đi Học, cựu sinh viên Đại học Uppsala, trưởng thành và đương đầu với những khó khăn khi du học Thụy Điển.

Từ thời tiết, ngôn ngữ, văn hóa khác biệt đến cả sự tự lập và áp lực từ bên trong – và rồi nhận ra hạnh phúc trong cuộc sống tại Thụy Điển cũng ở trong chính những khó khăn đó, nhưng với một thái độ tích cực từ trong chính bản thân mình!

Phần 1: 5 lý do khiến du học Thụy Điển là thử thách

Tùy theo kinh nghiệm vốn có của từng người, đất nước đến, chương trình học mà việc du học được nhìn nhận là thử thách như thế nào mỗi người mỗi khác. Theo mình, hầu hết thử thách đều đến từ việc thay đổi môi trường (học tập, sống), điểm xuất phát, mục tiêu của từng người. Trong bài này mình chỉ nói đến kinh nghiệm cá nhân của bản thân dựa trên những điểm ấy trong hai năm học ở Thụy Điển.

  • Thời tiết. Thời điểm sang Thụy Điển là cuối tháng 8. Sự khác biệt có thể nhận ra ngay là về giờ giấc. Mấy ngày đầu đầu óc kiểu không thể nào hiểu được sao mà 9 giờ tối rồi mà trời vẫn sáng banh banh như 3 giờ chiều ở Việt Nam. Nhưng mà phải đến mùa đông thì mới thật là gọi là.. 9 giờ sáng mới sáng và 3 giờ chiều là đã tối rồi. Tính ra là khoảng 6 tiếng trời sáng, trời sang sáng thôi nhé, chứ mặt trời là hên xui. So với ở Việt Nam, khoảng thời gian trời sáng không kể đông hè cho đại khái là từ 5 giờ sáng đến 5 giờ tối, tức là khoảng 12 tiếng, gấp đôi luôn. Thế nên mùa đông ở đây nhiều bạn phải uống vitamin D trước và trong khoảng thời gian mùa đông để bổ sung lượng bị thiếu từ ánh sáng mặt trời. Vì không có ánh nắng mặt trời không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng, mà khi cơ thể thiếu đi nguồn để tự tổng hợp vitamin D cần thiết việc đó sẽ tác động trực tiếp đến sức khỏe. 

  • Ngôn ngữ. Mặc dù ở Thụy Điển hầu như mọi người từ bé đến lớn, nếu không thông thạo tiếng Anh thì giao tiếp thông thường thì không vấn đề gì luôn. Vậy nên dù không biết tiếng Thụy Điển thì cũng không quá thành vấn đề. Nhưng mặc dù kể cả là tiếng Anh, trong trường hợp của mình, vốn trước không sử dụng thường xuyên nên nhiều lúc giao tiếp cảm giác nói không thoát được ý, rồi phải đọc tài liệu học với từ chuyên ngành mà ở Việt Nam có khi từ đấy tiếng Việt còn chưa sử dụng bao giờ. Vậy nên nhiều khi dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt rồi mà cũng không hiểu nó là cái gì ấy.

  • Văn hóa khác biệt. Chưa kể đến văn hóa Bắc Âu đã khá là đặc thù so với châu Âu nói chung thì riêng việc Đông – Tây là đã đủ tạo ra sự khác biệt lớn trong văn hóa rồi. Vậy nên bạn nào mới qua mà quen kiểu ở Việt Nam hay được quan tâm lo lắng thì sẽ không tránh khỏi có những lúc cảm thấy “tủi thân”, hay thậm chí cô đơn nữa. Vì người Thụy Điển nói chung rất nhã nhặn, lịch sự nhưng niềm nở xởi lởi thì không nhé. Đơn giản vì họ tôn trọng khoảng không cá nhân và cả sự độc lập.

  • Tự lập. Từ điểm trên thì phải xác định luôn ngay từ đầu là phải tự lo mọi thứ từ nhỏ đến to. Nghĩa là được giúp gì thì tốt cái đấy còn không thì đương nhiên là mình phải làm thôi. Người Thụy Điển sẵn lòng giúp nếu bạn mở lời chứ không có chuyện xắn tay hăm hở chủ động giúp đâu 😊. 

  • Áp lực. Nói quyết định đi học ở một đất nước xa lạ là một quyết định quan trọng, một cột mốc trong cuộc đời của một người cũng phải là quá. Như trường hợp của mình thì còn là bỏ một công việc ổn định để bước vào thử thách, cũng như rẽ sang một hướng đi còn nhiều mờ mịt. Thế nên áp lực có thể đến từ yếu tố bên ngoài như những đòi hỏi trong việc học tập, kì vọng từ gia đình; và cả yếu tố bên trong của cá nhân như những lúc tự vấn thấy nghi ngờ về khả năng của bản thân. Rồi thêm cả những áp lực không tên trong cuộc sống thường ngày nữa.

Đến đây có thể bạn đang tự hỏi là, vậy những thử thách ấy liệu có đáng để đối mặt không? Và nếu có, món quà cho những người kiên gan bền chí là gì? 

Phần 2: 7 món quà sinh ra từ thử thách

Giống như sau mỗi cơn mưa đều có cầu vồng, cũng trong những thử thách ấy mà mình đã tích lũy thêm những điều tích cực cho chính bản thân mình. Mình tin rằng khi ở Thụy Điển, cả bạn và mình sẽ không thể tránh khỏi những “ngày mưa” như vậy, nhưng với thời gian cùng một chút kiên trì, mỗi chúng ta đều sẽ tìm được trong đó những “cầu vồng” cho riêng mình.

Như bạn thấy, thử thách mình có tóm lại được năm điểm chính nhưng món quà thì lại là bảy 😊. Hai điểm mình “lời” thêm được là do thời điểm hai năm vừa qua khá là đặc biệt theo nhiều nghĩa. Thời điểm mình đi là cuối năm 2019, được có vài tháng thì sang năm 2020, cái gì đã xảy ra thì ai cũng biết rồi đấy. Chính vì thời điểm đặc biệt nên trải nghiệm cũng đặc biệt theo. Vậy điều đó cụ thể như thế nào, bạn đọc những dòng sau để mình kể rõ hơn nhé!

  • Thời tiết. Như phần trước, mùa đông ngày ngắn đêm dài đồng nghĩa với việc thiếu ánh nắng mặt trời, và vitamin D tự nhiên; ảnh hưởng trực tiếp đến cả tâm lý và sinh lý. Đấy là một trong những thứ tưởng chừng như đương nhiên hồi còn ở Việt Nam mà sang đây mới thấy không phải lúc nào cũng “sẵn” như vậy. Nhưng cũng chính vì vậy mà mình đã học được cách biết trân trọng từ những điều nhỏ bé nhất.

  • Ngôn ngữ. Không biết cái này có thể gọi là món quà không nhưng chính sự loạng quạng trong ngôn ngữ mà những lúc gặp mấy đứa củ chuối lại có thời gian để tĩnh lại (thực ra là tìm từ với lại nghĩ xem nói thế nào ấy, haha) thế nên lại thành ra là có thời gian nghĩ xem thực ra có nên nói hay không. Có lúc còn nghĩ thầm là may cho bạn là mình với bạn đang nói bằng tiếng Anh đấy; chứ tiếng Việt thì giờ là bạn vuốt mặt không kịp rồi, nhá. Chả thế mà giờ mình nền tính đi nhiều lắm luôn, hihi 🙂

  • Văn hóa khác biệt. Lúc nhận ra sự khác biệt, theo mình thì sẽ có hai hướng phản hồi. Một là thu lại giữ cho riêng mình. Hai là thả lỏng, thử tìm hiểu về “thế giới mới” ấy. Có thể nói là nhờ sự khác biệt giữa mình và người khác mà bản thân mới bắt đầu đặt câu hỏi cho những thứ vốn cho là đương nhiên, qua đó mới thực sự hiểu về mình hơn.

  • Tự lập. Không nói xa xôi ở đâu, ví dụ gần nhất hàng ngày là đồ ăn. Không còn như ở Việt Nam bước ra cửa là món gì cũng có. Ở đây không có sẵn như vậy, muốn ăn gì thì phải tự thân vận động, tự tìm từ công thức, rồi nguyên liệu nhiều khi không có đúng giống như ở Việt Nam, thế là lại phải “sáng tạo” lên một tí. Rồi có những việc đến tay không có ai giúp thì lại phải tự làm, dần dần thành ra lại tự tin là mình làm được cái này cái kia.

  • Áp lực. Như nói ở bài trước thì đi du học là phải đối mặt với đủ loại áp lực, từ bên ngoài và cả từ bản thân. Nhưng cũng chính từ đấy mới thấy mình thực ra cũng mạnh mẽ. Gặp phải những chuyện tưởng chừng như đã bị quật ngã, vậy mà sau cùng vẫn thấy bản thân phủi quần áo, phải đứng dậy, phải đi tiếp. Từng chút từng chút một tự thấy mình kiên cường bản lĩnh lên từ lúc nào không hay. 

  • Tìm được niềm đam mê của mình. Thực ra vì mình đi học muộn nên không có quá nhiều cảm giác háo hức, mà là lo lắng bồn chồn thì đúng hơn. Nhưng có điểm tích cực là khi bạn đến một độ tuổi với một số trải nghiệm nhất định thì việc đi sang một nơi xa lạ lại là một cơ hội để soi chiếm, suy ngẫm về bản thân cũng những giá trị vốn có. Chính nhờ thế mà mình đã tìm được niềm đam mê với Di sản văn hóa. Thực ra nó không phải “cái gì đấy” tìm thấy do việc đi du học, mà có thể trước đây bạn mường tượng ra rồi nhưng không rõ ràng cho đến lúc được đưa vào hoàn cảnh thì mới nhận ra là “a đúng nó đây rồi” kiểu như vậy đấy.

  • Đi xa để trở về. Xa nhà đúng thời điểm khi mọi thứ bỗng dưng bị xáo trộn. Là hàng ngày ngóng tin ở nhà, vui khi mọi thứ đều ổn còn không lại thấy xót xa khi mọi người phải chịu khổ. Vậy nên lựa chọn ở hay về, hay về rồi lại đi thì tùy từng cá nhân có quan điểm khác nhau. Điều mình muốn nói ở đây là bạn có cơ hội để xem xét suy ngẫm lại về bản thân, về cuộc sống và sau đó có thể chọn được hướng đi phù hợp nhất với mình.


Du học vừa là thử thách vừa là món quà. Được đi du học, bản thân nó đã là một món quà, vì không phải ai cũng có cơ hội được trải nghiệm như vậy. Những món quà ấy không đơn thuần là món quà mà là “thử thách được bọc thành món quà” 😊 – thứ mà nhiều khi cảm thấy là một cuộc chiến mà bạn phải tự chiến đấu lấy.

Mỗi người có những thử thách khác nhau và có cách riêng biến nó trở thành món quà. Vì vậy du học là một cơ hội, được đưa mình vào một môi trường sống và học tập khác; rời xa những thứ quen thuộc, đối mặt với những xa lạ; chính quá trình đấy sẽ giúp bạn nhận ra được những giá trị rất riêng, cả về mặt cá nhân, gia đình bạn bè hay hơn xa hơn nữa là xã hội. Thế mới thấy thử thách trở thành món quà khi bạn vượt qua được những thử thách ấy và khám phá ra những khía cạnh khác của bản thân. Du học không chỉ mở ra cánh cửa với thế giới rộng lớn mà còn là cơ hội để bạn trưởng thành hơn phát triển thành một “bạn” mới – hoàn thiện hơn, vững vàng hơn, bản lĩnh hơn và cả bao dung hơn.

Sau cùng, cả thử thách và món quà đều bao hàm tính bất ngờ mà không đoán trước được. Thế nên lời khuyên của mình cho các bạn sẽ, hoặc có dự định đi du học là chuẩn bị sẵn tâm lý chiến đấu (khô máu luôn) và luôn nhớ là phía sau các bạn luôn có gia đình và bạn bè. Cứ như vậy thì mọi việc sẽ ổn thôi, nhé 😊

Giò Đi Học, Uppsala University alumni