Nên đi học Thạc sĩ, hay đi làm?

Thời điểm sau tốt nghiệp Đại học, một lựa chọn quan trọng sẽ đến với bạn. Đó là “Có nên học Thạc sĩ?”. Nếu câu trả lời là có, thì bạn nên đi học ngay, hay đi làm trước để lấy kinh nghiệm?

Bài viết bởi Gerrit Bruno Blöss – Founder, CEO Study.eu.

Đi học, hay đi làm?

Những quyết định về nghề nghiệp chưa bao giờ là dễ dàng. Thực tế, cả hai hướng đi đều có những lí do hợp lí để bạn lựa chọn.

Lí do để đi học Thạc sĩ trước khi đi làm:

  • Một tấm bằng Thạc sĩ sẽ giúp bạn đáp ứng yêu cầu của nhiều công việc và duy trì việc lâu dài. Điều này là thực tế trong thời kì suy thoái kinh tế. Bạn sẽ giành được lợi thế cạnh tranh so với những ứng viên không có bằng Thạc sĩ. Và rất có thể, những người đó sẽ phải rời vị trí trước bạn khi đến những thời điểm khó khăn.
  • Mức lương của bạn sẽ cao hơn. Với trình độ học vấn cao hơn, đi cùng với những trách nhiệm trong công việc lớn hơn, bạn có thể mong đợi mức lương hơn những người chỉ sở hữu bằng cử nhân.
  • Sau khi hoàn toàn bậc Đại học, sẽ rất khó để bạn quay lại guồng học. Có một số trường Đại học, đặc biệt ở Châu Âu ưu tiên sinh viên không có quá nhiều kinh nghiệm làm việc. Điều này nghe mâu thuẫn, nhưng thực tế thì theo đuổi học thuật sẽ rất khác việc đi làm. Nếu bạn đã rời trường học quá lâu, bạn sẽ thấy khó khăn với việc ngồi vào lớp, viết bài luận, hoặc ôn bài.
  • Nếu bạn không muốn nghỉ 2 năm, cân nhắc theo học chương trình Thạc sĩ 1 năm. Thường người sử dụng lao động sẽ không cho rằng đây là sự khác biệt quá lớn, hay đánh giá cao chương trình nào hơn.
  • Có một vài học bổng dành cho sinh viên không có kinh nghiệm làm việc, hoặc dưới một độ tuổi nào đó. Trì hoãn đi học Thạc sĩ có thể khiến bạn mất đi cơ hội này.
  • Có nhiều công việc yêu cầu bằng Thạc sĩ.
  • Nếu mục tiêu của bạn là học Tiến sĩ, Thạc sĩ là bước cần thiết và đúng đắn sau khi tốt nghiệp Đại học. Kể cả khi bạn học thẳng Tiến sĩ mà không có bằng Thạc sĩ, chắc chắn sẽ có nhiều khó khăn hơn.

Lí do để đi làm và trì hoãn đi học Thạc sĩ?

  • Kinh nghiệm đi làm có thể giúp bạn tìm ra mình cần học gì. Nếu bạn chưa chắc chắn sẽ học Thạc sĩ ngành gì, hãy kiếm những công việc phù hợp, hoặc đi thực tập. Kinh nghiệm tích luỹ được sẽ giúp bạn có những lựa chọn đúng sau này. Có rất nhiều công việc entry-level linh động, nơi mà bạn có thể quay vòng làm việc ở nhiều phòng ban trong công ty, hoặc một công việc tư vấn mà bạn được làm việc với nhiều khách hàng từ nhiều lĩnh vực.
  • Bạn có thể tiết kiệm tiền, và dựa vào khoản tiết kiệm này để đi học Thạc sĩ. Điều này có lẽ sẽ khôn ngoan hơn việc trông cậy vào các khoản vay.
  • Kinh nghiệm làm việc ban đầu ở một lĩnh vực liên quan sẽ có giá trị cho việc học Thạc sĩ của bạn. Có thể là ở một vị trí ở cấp entry, hoặc một đến hai công việc thực tập. (Ví dụ, khi tôi đi học Thạc sĩ ngành Tài chính, tôi đã đi thực tập và tìm hiểu về rất nhiều chủ đề mà mình có thể học sâu hơn ở trường). Thậm chí tốt hơn, hãy đi thực tập ở nước ngoài!
  • Nếu bạn hoàn thành chương trình cử nhân với một mức điểm chưa cao, hoặc bạn còn thiếu kiến thức về một mảng nào đó, kinh nghiệm làm việc liên quan có thể giúp bạn vào được một trường Đại học tốt sau này.

Nên đi làm bao lâu trước khi đi học Thạc sĩ?

Nếu bạn dự định đi làm trước, có một câu hỏi: “Khi nào là thời điểm thích hợp để nghỉ việc và trở lại trường học?”. Mặc dù điều này mang tính cá nhân, hãy cân nhắc khoảng thời gian từ 18 tháng đến 3 năm. Đây là những lí do:

  • Nếu đi làm lâu hơn, bạn sẽ tiết kiệm được nhiều tiền hơn. Đó là một lí do hợp lí. Nhưng rủi ro là, với một mức lương tốt, qua thời gian bạn sẽ quá quen với những chi tiêu thoải mái mà bạn sẽ không thể chi trả đủ khi quay lại trường học.
  • Sau khi hoàn thành chương trình cử nhân, nếu bạn bắt đầu từ công việc entry-level có môi trường phát triển, hãy ở lại tối thiểu 18 đến 24 tháng.
  • Ngược lại, nếu bạn chỉ có 12 tháng trước khi đi học Thạc sĩ, hãy cân nhắc đến 2 công việc thực tập. Ít hơn 18 tháng chỉ hợp lí khi đó là một “chương trình cố định”, như là Graduate trainee program. Lí do là, những người sử dụng lao động sẽ phải có kế hoạch nhân sự, vì tuyển dụng là một quy trình đắt đỏ và tốn thời gian. Nếu CV của bạn có những “dấu hiệu” là bạn thay đổi công việc quá thường xuyên (ví dụ như việc bạn rời công việc đầu tiên sau 12 tháng), cơ hội được tuyển của bạn sẽ bị giảm đi.
  • Đừng chờ quá lâu. Nếu bạn dự định sẽ quay lại trường, đừng làm việc nhiều hơn 3 đến 4 năm. Đầu tiên, sẽ rất khó khăn để điều chỉnh lại về cuộc sống sinh viên và việc học tập. Thứ hai, cũng chính vì lí do trên, nhiều trường Đại học thật ra ưu tiên các sinh viên MA/MSc tối đa 3 đến 4 năm kinh nghiệm làm việc. Hơn nữa, bạn có thể gặp khó khăn khi kết bạn nếu bạn thực sự hơn bạn cùng lớp nhiều tuổi.

Nếu bạn đã đi làm lâu hơn thế và dự định vẫn sẽ quay lại trường, hãy liên hệ với các văn phòng tuyển sinh của các trường. Họ có thể trả lời cho bạn về những chương trình phù hợp, và câu chuyện thành công của những sinh viên lớn tuổi trước bạn.

Tấm bằng Thạc sĩ có xứng đáng với chi phí bỏ ra?

Khoản lợi tài chính

Có được tấm bằng cao học sẽ đắt đỏ, nhất là khi bạn học toàn thời gian. Khi không có lương trong suốt một hoặc hai năm tại trường, bạn vẫn phải chi trả tiền học khá cao. Bạn có thể tìm học bổng, nhưng chúng không dành cho tất cả mọi người. Bạn có thể dùng đến khoản vay sinh viên, nhưng chẳng ai khuyến khích điều này cả.

Với những yếu tố đó cộng lại, hãy nên hỏi bản thân rằng mình có sẵn sàng “chi trả” cho chúng không. Tin tốt là: Thường thì tấm bằng Thạc sĩ sẽ xứng đáng đấy!

Trong khi bạn đang chật vật để chi trả việc học của mình, dần dần, những khoản lợi tài chính sẽ lớn hơn chi phí ban đầu. Bạn sẽ nhận được mức lương cao hơn, và trở nên linh động hơn trong sự nghiệp sau này. Bạn có thể dễ dàng thăng tiến, và càng ngày kiếm được nhiều hơn về sau, trong khi vẫn duy trì được sự nghiệp lâu dài.

Ví dụ tại Thuỵ Điển, mức lương chênh lệch sau khi có bằng Thạc sĩ là +34% (Theo Eurostat).

Khoản lợi vô hình

Nếu có thể, hãy đi học Thạc sĩ ở nước ngoài. Bạn sẽ học được rất nhiều, kết bạn với nhiều người trên thế giới, trưởng thành, và mở ra nhiều cơ hội mới cho bản thân. Và bạn có thể mong đợi việc kiếm thêm tiền nữa.

Đừng cảm thấy tệ nếu bạn quyết định không đi học. Có rất nhiều lí do khiến việc ấy khó khăn, gia đình, hoặc là hôn nhân. Nếu thời điểm không đúng, bạn vẫn có thể quay lại trường học vào những giai đoạn khác của cuộc đời.

Nếu bạn không muốn quay lại trường trong 2 năm, đừng quên đến lựa chọn chương trình Thạc sĩ ngắn hơn. Bạn có thể tìm thấy nhiều chương trình 18 tháng, 1 năm hoặc thậm chí là 9 tháng.

Gap year thì sao?

Khi bạn không thể lựa chọn giữa việc đi học hay đi làm, gap year có thể là một lựa chọn khác.

Chẳng có một quy định là gap year thì phải thế nào, phải làm gì. Đó là cơ hội để du lịch, có những kinh nghiệm mới và giúp bạn quyết định điều bạn muốn làm về sau. Đây cũng là điều mà bạn sẽ ít khi làm ở giai đoạn sau của cuộc đời. Vì thế nếu ý tưởng gap year đang có trong đầu bạn, và bạn có cơ hội, GO FOR IT !

Đây là một số ý tưởng bạn có thể làm trong khi gap year:

  • Vừa đi du lịch vừa đi làm
  • Tình nguyện quốc tế vì một lẽ sống mà bạn tin tưởng
  • Khoá học hè quốc tế
  • Khoá học ngắn hạn, hoặc part-time
  • Thực tập
  • Chỉ du lịch và dành thời gian nghỉ ngơi

Checklist: Bạn có nên đi học Thạc sĩ?

Việc học Thạc sĩ có thể không phải là lựa chọn của tất cả, và chẳng có gì đáng xấu hổ về việc thừa nhận nó. Nếu bạn chưa chắc chắn, hãy tham khảo checklist dưới đây, và xem câu nào ứng với bạn, và hoàn cảnh của bạn. Nếu bạn thực tình chưa chắc chắn, đừng vội vàng. Bạn có thể trì hoãn quyết định này một thời gian, và nghĩ lại sau 6 đến 12 tháng tới.

Đi học Thạc sĩ…

  • … nếu bạn quan tâm tới một lĩnh vực và hào hứng muốn ích luỹ nhiều kiến thức chuyên sâu hơn.
  • … nếu bạn biết những nỗ lực phải bỏ ra để hoàn thành chương trình Thạc sĩ, và sẵn sàng đối mặt với nó.
  • … nếu bạn có thể chi trả học phí và phí sinh hoạt trong khi không có hoặc ít lương hơn trước.
  • … nếu bạn chắc chắn rằng tấm bằng sẽ ảnh hưởng tích cực tới sự nghiệp của bạn.
  • … nếu bạn có thể tìm thấy chương trình phù hợp như mong đợi của mình.

Đừng (vội) đi học Thạc sĩ…

  • … nếu bạn chưa chắc chắn bạn muốn làm gì với sự nghiệp của mình
  • … nếu bạn gặp khó khăn với những môn ở trường Đại học – vì học Thạc sĩ sẽ khó hơn rất nhiều.
  • … nếu bạn không thể chi trả kể cả khi có học bổng, hỗ trợ từ gia đình, lương, hoặc các khoản vay.

Nguồn: Should I get a Master’s degree now – or start working?

Cần tư vấn du học Thuỵ Điển?

Chúng tôi – Mạng lưới các Trường Đại học Thuỵ Điển tại Việt Nam sẽ giúp đỡ bạn.

Không phải Trung Tâm tư vấn du học, sứ mệnh của chúng tôi là quảng bá giáo dục Thuỵ Điển tới học sinh, sinh viên Việt Nam.

Mọi dịch vụ tư vấn du học Thuỵ Điển đều miễn phí.

Để lại tin nhắn và chúng tôi sẽ email trả lời bạn từ 1 – 2 ngày làm việc.